चर्चा र विवादकै पर्याय बन्यो चितवनका सिडिओ गणेश अर्यालको नाम !

काठमाडौं । चितवन जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी (सिडियो) गणेश अर्यालका दुइटा भिडियो सामाजिक संजालमा भाइरल भएसंगै विवादित पनि बनेको छ । यसको पछिल्लो कारण हो नारायणी नदिको पुलमा राइनो क्रुज बगाएर अड्केपछि फोनमा देखिएको उनको अस्वभाविक शारिरिक हाऊभाऊमा भाइरल भएको भिडियो । उनी नारायणी नदिको पुलमा राइनो क्रुज बगाएर अड्केको ठाउँमा पुग्छन् र उनलाई एक फोन आउँछ । उनले पत्रकार महासंघ अध्यक्षको फोन भन्दै उठाउँछन । घटना बारे जानकारी दिने क्रममा हाँस्दै निकै हलुका शैलिमा प्रस्तुत हुन्छन । अझ उनको मुख आँखा शारीरिक हाउभाउ देख्दा मजाक गरेको जस्तो देखिन्छन । आँखा झिम्काउनेदेखि मुख बिगारेर गिज्याए जस्तो गर्छन । ८० टनको क्रेन आयो अब हुरुरुरु तान्छ एंगल मिलाउँदैछ भन्दै निकै ठट्यौली शैलीमा कुरा गरेको भिडियोमा प्रष्ट देखिन्छ । त्यस्तै क्रुज संचालकसँग आक्रोशित हुँदै किन शुरक्षित ठाउँमा नराखेको भनेको भिडियो पनि भाइरल भैरहेको छ ।

जिल्लाको सुरक्षाको जिम्मा लिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारीको यो स्तरको शैली र शारिरिक हाऊभाऊ सामान्य मान्न सकिन्न ।

यद्यपि अर्यालको अरु कामहरुको भने निकै प्रसंशा नै हुने गरेको छ । कतिपयले त यस्तो सिडियो सबै जिल्लामा चाहिने तर्क पनि गरेका छन । फिल्डमै पुग्ने घटना बारे जानकारी लिने आवश्यक समन्वय गर्ने अर्यालको बिशेषता हो । हालै मात्रै रसुवा बाढीमा बगेर आएको ग्यास सिलिन्डर फिर्ता गर्न निर्देशन दिनेदेखि, शव ब्यबस्थापनका साथै लासलाई तानेर सुन चोर्ने व्यक्तिको पक्राउ गरेर कारवाही गर्नुमा उनै सिडिओको चर्चा भएको थियो ।

हुन त अर्यालको व्यक्तिगत पृष्ठभूमि नै निकै विवादित रहेको छ । अर्याल २०५९ सालमा श्रम तथा रोजगार प्रर्वद्धन विभागका शाखा अधिकृत -अनुसन्धान अधिकृत) हुँदा गैरकानुनी सम्पत्ति आर्जनको मुद्दा -अकृत सम्पत्ति) आर्जनमा भ्रष्टाचार मुद्दामा परेका थिए । त्यसपछि ४ वर्ष भन्दा बढी निलम्बनमा परेर उनले सफाई पाए । उक्त मुद्दा सर्वोच्चमा पुगेर किनारा लाग्न १० वर्ष लाग्यो । त्यो बेला उक्त कार्यालय निकै आकर्षक मानिन्थ्यो । विभिन्न उजुरी परेपछि अर्यालविरूद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा दायर भएको थियो ।

अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगले २०५९ सालमै अर्यालविरुद्ध ८२ लाख ४० हजार ७ सय २ रुपैयाँ ५६ पैसा बिगो मागदाबीसहित भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको थियो । काठमाडौंको बालाजुमा १५ आना र त्यसमा निर्मित घर तथा उक्त ठाउँमा रहेको अर्को ६ आनामा जग्गा, विभिन्न बैंकमा मौज्दात रहेको रकमसहित खुलाएर उक्त विगो कायम गरिएको अख्तियारको अभियोगमा उल्लेख छ । २४/२५ वर्ष अगाडि त्यति बिगो निकै ठूलो हो ।

२०५१ सालदेखि नै राजस्वको नायब सुब्बाबाट सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका अर्याल राजीनामा दिएर उपदान लिँदै प्रशासन सेवाको शाखा अधिकृत, उपसचिव र सहसचिव बन्न सफल भएका थिए ।

विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा परेपछि अर्याल जागिर माया मारेर वैदेशिक रोजगारीमा गए ।

विशेष अदालतबाट सफाइ पाएपछि जागिरमा फर्किएका अर्याल स्थानीय विकास अधिकारी, श्रम, यातायात, सहकारी जस्ता आकर्षक कार्यालयमा बसेर काम गरे । सहसचिव भएपछि अर्याल रूपन्देही, पर्सा र चितवनको सिडिओ बने ।

गत साल भाद्र २३ र २४ को `जेन–जी´ आन्दोलन हुनभन्दा ३ दिन अघि मात्र गणेश अर्याल चितवनको प्रमुख जिल्ला अधिकारी -सिडिओ) मा नियुक्त भएका थिए ।

जेनजी आन्दोलनले सत्तापलट ग¥यो । उनी चितवनको सिडियो भएपछि रमेश लेखक, ओमप्रकाश अर्याल हुँदै सुदन गुरूङसम्म आइपुग्दा ३ जना गृहमन्त्री र गोकर्णमणि दुवाडी, रामेश्वर दंगाल, राजकुमार श्रेष्ठ हुँदै केदारनाथ शर्मा गरी ४ जना गृहसचिव परिवर्तन भइसके । तर अर्याल चितवनको सिडिओमा हालसम्म कायम छन् । काठमाडौंको सिडिओ ईश्वरराज पौडेलभन्दा अगाडि गणेश चितवनको सिडिओ बनेका हुन् ।

राजनीतिक र शान्ति–सुरक्षाका हिसाबले चितवन जिल्ला संवेदनशील मानिन्छ ।

उनी चितवनको प्रजिअ नियुक्त हुन भन्दा पहिला पर्साका सिडिओ थिए । पर्साबाट उनको सरुवा गृह मन्त्रालयमा भएको थियो । पर्साबाट मन्त्रालयमा सरुवा भएका सहसचिव अर्याललाई चितवनमा पठाइएको थियो ।

प्रजिअ नियुक्तिमा रस्साकस्सीको बीचमा गृह मन्त्रालयले आधा दर्जनभन्दा बढी सहसचिवहरूमध्ये कार्यसम्पादनका आधारमा अर्याललाई जिम्मेवारी दिएको थियो ।

अर्याल रुपन्देहीका सिडिओ हुँदा साउदी अरेबियामा मृत्युदण्ड पाएका नेपालीलाई ४७ लाख ब्लडमनी संकलन गरेर मृत्युदण्ड कार्यान्वयन हुनु ६ दिनअघि नेपाल फर्काएका थिए भने भैरहवा एयरपोर्टको सार्वजनिक जग्गा दर्ता प्रकरणमा संलग्न तत्कालीन मालपोत अधिकृतविरुद्ध कारबाही अघि बढाएका थिए । संविधानसभा सदस्यले चर्चेको सरकारी जग्गा फिर्ता ल्याउन आक्रामक प्रयासले स्थानीयस्तरमा वाहवाही कमाएका थिए ।

अर्यालले भारत–नेपाल सीमामा एकीकृत चेकजाँच प्रणाली लागू गरे । पर्सामा सिडिओ हुँदा शीतलहर पीडित ४८ सय घरपरिवारलाई एकद्वार प्रणालीमार्फत सहयोग पु¥याएर सरकारको तत्काल अनुभूति दिने खालका काम गरेको, पर्साको ठाकुरराम क्याम्पसमा १८ वर्षपछि स्ववियु निर्वाचन सम्पन्न गर्नेलगायतका काम गरेको भन्दै उनको प्रशंसा गरिन्छ ।

पछिल्लो भाइरल भिडियोले अहिले मार्केटमा अर्याललाई `सेलीब्रेटी´ सिडिओको नामले पुकारिन थालिएको छ । उनलाई अकुत सम्पत्ति आर्जनमा सफाइ दिने विशेष अदालतका न्यायाधीशमध्ये एक चोलेन्द्र शम्शेर हुन् । संयोग नै भनौं अर्यालसँगै जबरा पनि अहिले निकै चर्चामा छन् ।

गुल्मी अर्जेका अर्याल पछिल्लो समय भरतपुर महानगरपालिकाको भावी मेयरको उम्मेदवार बन्ने चर्चा समेत चल्न थालेको छ ।